Cẩm nang chăm sóc người bệnh cao tuổi

0

Dưới đây là những chia sẻ về kinh nghiệm chăm sóc người bệnh cao tuổi mà bạn nên biết để có giúp ba mẹ mình hồi phục nhanh nhất.

NGƯỜI CAO TUỔI MẮC NHIỀU BỆNH VÀ DỄ BỊ BỆNH

NCT thường mắc các bệnh thực thể và bệnh tâm lý nhiều hơn người trẻ. Các bệnh này có thể làm cho NCT không thể thực hiện hoàn hảo các công việc trong sinh hoạt hằng ngày. Các công việc này bao gồm nhóm hoạt động hằng ngày (activities of daily living – ADLs), nhóm hoạt động hỗ trợ hằng ngày (instrumental activities of daily living – IADLs) và nhóm hoạt động cao cấp hằng ngày (advanced activities of daily living – AADLs). Việc thường xuyên không thể thực hiện được các nhóm hoạt động vừa nêu, làm cho NCT bị suy yếu và là một vấn đề rất được quan tâm nghiên cứu trong lĩnh vực lão khoa.

viemphequanmanonguoicaotuoi.jpg

Sự suy yếu ít khi xảy ra riêng lẻ ở một cơ quan; NCT thường dễ bị tổn thương mạn ở các hệ cơ quan, thường mắc các bệnh mạn và không hồi phục ở vài hệ cơ quan. Ở bệnh nhân cao tuổi, trong khi điều trị các cơn bệnh cấp tính, thầy thuốc thường phải đối diện với nhiều bệnh mạn có liên quan đến cơn bệnh cấp. Khi hỏi và thăm khám các bệnh nhân cao tuổi, thầy thuốc cần có nhiều kinh nghiệm về các bệnh mạn của các hệ cơ quan khác và phải hiểu biết về sự liên quan của các bệnh này đối với cơn bệnh cấp tính của người bệnh. Đồng thời để xử trí tốt các tổn thương mạn và không hồi phục ở các hệ cơ quan của NCT, thầy thuốc luôn lưu ý đến tính chất biểu hiện cấp trên nền bệnh mạn thường gặp.

BIỂU HIỆN CỦA BỆNH KHÔNG ĐIỂN HÌNH

Tương tự quan điểm của các thầy thuốc nhi khoa là “trẻ em không phải là phiên bản thu nhỏ của người lớn”, các bác sĩ lão khoa cũng khuyến cáo rằng “NCT không phải là phiên bản cũ của người trưởng thành còn trẻ”. Các yếu tố được đề cập ở phần trên cho biết có sự thay đổi quan trọng ở một số bệnh thường gặp của NCT. Các biến đổi này khiến cho việc chẩn đoán và điều trị bệnh bị chậm trễ hoặc bỏ sót hay chẩn đoán bệnh không chính xác nhiều hơn ở người trưởng thành còn trẻ.

Do người bệnh có triệu chứng lâm sàng không điển hình, nếu kết quả chẩn đoán bệnh còn chưa rõ ràng, bác sĩ sẽ yêu cầu tiến hành các biện pháp thử nghiệm thường xuyên để có thể tìm ra bản chất nguyên nhân thực sự gây ra các biểu hiện lâm sàng.

KHÁM CHO BỆNH NHÂN CAO TUỔI

Bác sĩ hoạt động đơn độc thường phải đối diện với rất nhiều các vấn đề nảy sinh phức tạp trên lâm sàng. Để tránh tình huống này, hầu hết các bác sĩ ở Hoa Kỳ hoạt động thành nhóm và đa số các nhóm này đều có một số chuyên gia về lâm sàng và chuyên gia về lý luận hỗ trợ trong việc chăm sóc bệnh tật cho những bệnh nhân cao tuổi. Các nhóm bác sĩ lão khoa hiểu biết rõ về việc chỉ sử dụng đơn thuần thuốc và các thử nghiệm thì không thể “chữa trị” được các tình trạng bệnh lý phức tạp và tương hỗ nhau ở NCT. Trong hầu hết các trường hợp, phụ tá của các bác sĩ lão khoa và điều dưỡng chuyên ngành lão khoa được phép (có giấy phép) hợp tác chặt chẽ với nhau trong việc xử trí các vấn đề mà trước kia chỉ do các bác sĩ gia đình đảm nhận, trong đó có cả việc kê toa. Các chuyên viên này được gọi là các chuyên viên trung cấp. Cũng có các chuyên viên chăm sóc sức khỏe khác tham gia vào đội ngũ thầy thuốc chữa bệnh cho NCT, cho từng bệnh nhân ở một hoàn cảnh cụ thể. Các quyết định này cũng mất nhiều thời gian để có thể xây dựng trình tự xử trí chi tiết. Các chuyên gia khuyến cáo rằng thực hiện công việc này nghiêm túc là nền tảng rất quan trọng, và NCT cần nhiều thời gian để có thể hiểu và tiếp nhận được các mục tiêu điều trị chức năng riêng biệt với cả kế hoạch điều trị bệnh.

ĐỊNH HƯỚNG CHĂM SÓC NCT

Tại Hoa Kỳ, trong vòng 20 năm qua, việc tổ chức các hình thức chữa bệnh vẫn chưa được thực hiện phổ biến; Đó là chăm sóc tại bệnh viện và chăm sóc tại phòng khám riêng. Các chương trình giáo dục y khoa trong nhà trường và ngoài xã hội thường tập trung theo hướng điều trị tại bệnh viện. Chỉ trong khoảng 10 năm gần đây mới có định hướng điều trị tại phòng khám riêng mới được sự ủng hộ của các cơ quan chính phủ với các chương trình giáo dục y học ở nhiều mức độ khác nhau.

Cùng với sự tiến bộ nhanh của chiến lược chăm sóc sức khỏe thì các hình thức chăm sóc sức khoẻ không còn bị xem nhẹ nữa. Hiện nay, xen giữa chế độ chăm sóc tại bệnh viện và tại phòng khám đã có nhiều chương trình chăm sóc sức khỏe khác được xây dựng nhằm đáp ứng yêu cầu của NCT. Ngay cả ở chế độ cha+m sóc tại bệnh viện, việc xây dựng các phòng bệnh chuyên biệt cũng đã trở thành bắt buộc. Các chương trình xử trí bệnh tật đã có nhiều tiến bộ vượt bậc, hướng về điều trị các bệnh mạn thường gặp (như suy tim). Các nghiên cứu hướng đến hiệu quả giảm giá thành điều trị và xóa dần ranh giới giữa săn sóc cấp cứu và chăm sóc chuyên ngành.

PGS. TS. NGUYỄN TRÍ DŨNG

Đánh giá bài viết này

Chức năng bình luận đã bị đóng